Whiskey-proefglazen: welke, en maakt het echt uit?

Omdat je veel meer ruikt dan je proeft, en het glas bepaalt hoeveel van die geur jou bereikt.

Whiskey in een glas verdampt voortdurend. Aromatische stoffen stijgen op vanaf het oppervlak. Een brede kom zorgt voor een groot oppervlak waaruit dat kan gebeuren; een smalle rand leidt de opstijgende geuren vervolgens door een kleine opening in plaats van ze de ruimte in te laten verspreiden. Houd je neus boven die opening en je vangt een geconcentreerd staal van alles wat de whiskey afgeeft.

Een rocksglas doet bij de tweede stap precies het tegenovergestelde. De rand is net zo breed als de bodem, waardoor de aroma's zich verspreiden zodra ze het vocht verlaten. Je proeft de whiskey nog steeds, maar je hebt het grootste deel weggegooid wat je neus je had kunnen vertellen — en bij een proeverij draait het daar juist om.

De Glencairn-vorm is niet uit een marketingafdeling gekomen. Hij is afgeleid van de nosing copita die Schotse blendinglaboratoria al decennialang gebruikten, en het uiteindelijke ontwerp is gekozen met hulp van master blenders van vijf van de grootste whiskybedrijven in Schotland. Het glas ging in 2001 in productie en won in 2006 de Queen’s Award for Innovation.

Eén per whisky, en dat is wat mensen onderschatten. De hele methode draait om vergelijken, en vergelijken betekent teruggaan naar glas twee na glas vier — wat niet kan als er maar één glas is en daar nu iets anders in zit.

Vier is het praktische minimum voor een goede flight en zes is comfortabel. Een set van zes Glencairns kost ongeveer evenveel als één goede fles, en het is de betere aankoop van de twee als je vanaf nul begint.

Je hebt ook een klein kannetje stilstaand water nodig en iets om druppels mee toe te voegen. Een pipet is ideaal; een schone theelepel werkt; een rietje met je vinger op het uiteinde werkt ook, en dat is wat de helft van de proeverijen in Edinburgh daadwerkelijk gebruikt.

Het horlogeglas of deksel. Een klein deksel dat op de rand tussen de neuzen zit. Het vangt wat verdampt is, zodat de volgende neus geconcentreerder is, en verschillende proeverijen in Edinburgh reiken je er één aan. Echt nuttig, en ongeveer twee dollar.

De lange steel. Een copita heeft er één, een Glencairn nauwelijks. Het argument ervoor is dat het je hand weg van de kom houdt, wat belangrijker is dan mensen denken — lichaamswarmte duwt alcoholdamp omhoog en bedekt alles eronder.

De zware bodem. Een tumbler met een dikke bodem voelt duur aan en doet niets voor het neuzen. Het is een glas ontworpen voor ijs en voor het geluid dat het op een tafel maakt, beide legitieme genoegens en geen van beide is proeven.

Het proefsetje in een doos. Meestal twee of vier glazen, soms met een matje en een pipet. Redelijke prijs-kwaliteitverhouding en een echt goed cadeau, en het enige om te controleren is dat de glazen een echte tulp zijn in plaats van decoratieve tumblers.