Wat is de best smakende whiskey? Een eerlijk antwoord

Omdat de verschillen die ertoe doen niet op een kwaliteitsschaal liggen. Ze liggen op voorkeursassen, en mensen zitten op werkelijk verschillende punten daarop.

Zoet tegen droog. Een sherryvat-Speyside en een kurkdroge Lowland zijn beide uitstekend en ze concurreren niet met elkaar. Iemand die het ene wil, wil meestal niet het andere.

Rook tegen geen rook. Dit is de scherpste scheidslijn in whiskey. Gerookte Islay-mout is medicinaal, maritiem en onmiskenbaar, en de zaal splitst elke keer weer in twee kampen. Geen enkele expertise lost dit op, omdat het geen vraag is met een juist antwoord.

Licht tegen zwaar. Drievoudig gedistilleerd en delicaat, of olieachtig en dik. Ook dit is een kwestie van voorkeur.

Kort tegen lang. De enige as waarop meer meestal beter is: een lange afdronk duidt doorgaans op een beter gemaakte whiskey. Het is ook het makkelijkst te meten voor een beginner — slikken en tellen.

Dus de nuttige vraag is niet welke whiskey de beste is. Het is waar jij zit op die vier assen, en de enige manier om daarachter te komen is door eroverheen te proeven.

Niet betrouwbaar, en het geloof dat dit wel zo is kost mensen veel geld.

Leeftijd is een meting, geen kwaliteitskeurmerk. Een leeftijdsaanduiding vertelt u wat de jongste dram in de fles is. Meer tijd in het vat betekent meer houtinvloed, wat tot op zekere hoogte goed is en daarna gewoon hout. Veel twaalfjarigen verslaan veel achttienjarigen, en het prijsverschil tussen beide is veel groter dan het kwaliteitsverschil.

Kleur zegt bijna niets. Karamelkleurstof is legaal in Scotch en wordt veel gebruikt voor consistentie. Een donkerdere whisky is geen oudere.

Alcoholpercentage doet er wel toe, maar niet als kwaliteit. Alles wat op zesenveertig procent of hoger is gebotteld, heeft doorgaans meer textuur en aroma, daarom geven liefhebbers er de voorkeur aan. Het geeft u ook iets om water aan toe te voegen.

Het enige dat wel met kwaliteit samenhangt, is de afdronk. Tel die. Een whisky die nog een minuut na het doorslikken in uw mond blijft ontwikkelen, is een goed gemaakte whisky, en dat geldt voor elke prijs.

Een beetje, en veel minder dan de gouden stickers doen vermoeden.

De meeste wedstrijden beoordelen blind, in vluchten, per categorie — een degelijke methode. Het probleem zit hem in wat daarna gebeurt: het aantal uitgereikte medailles is groot, de categorieën zijn smal, en een fles kan terecht gouden medaille claimen in een klasse van elf deelnemers.

Een medaille is dus zwak bewijs dat een whisky degelijk is gemaakt en vrijwel geen bewijs dat jij hem lekker zult vinden — want wat bepaalt of jij hem lekker vindt, is waar jij zit op de assen zoet-droog en rokerig-schoon, en geen enkele jury kan dat weten.

De uitzondering die het respecteren waard is: een specifieke, met naam genoemde prijs in een specifiek jaar van een wedstrijd die je kunt opzoeken. „Bekroond” zonder verdere toelichting is marketing.

Je eigen proefnotitie is beter bewijs dan dit alles. Jij was erbij, je vergeleek vijf dingen naast elkaar, en je weet wat je lekker vond.